Znaki ostrzegawcze
Spis treści
Znaki ostrzegawcze informują o miejscach, w których występuje lub może wystąpić niebezpieczeństwo, i zobowiązują uczestników ruchu do zachowania szczególnej ostrożności.
Nie oznacza to, że po zobaczeniu każdego znaku ostrzegawczego trzeba automatycznie wykonać jeden określony manewr. Kierujący powinien rozpoznać rodzaj zagrożenia, uważniej obserwować drogę i dostosować sposób jazdy do sytuacji.
Jak rozpoznać znak ostrzegawczy?
Większość znaków ostrzegawczych ma kształt trójkąta z czerwoną obwódką i symbolem przedstawiającym rodzaj zagrożenia.
Szczególnym znakiem w tej grupie jest A-7 „ustąp pierwszeństwa”. Należy do znaków ostrzegawczych, ale jednocześnie bezpośrednio określa obowiązek kierującego związany z pierwszeństwem. Jego odwrócony trójkątny kształt ułatwia rozpoznanie również wtedy, gdy tarcza znaku jest widoczna pod niekorzystnym kątem.
Uwaga: szczegółową zasadę ustępowania pierwszeństwa i sytuacje związane ze znakiem A-7 rozwijamy w
M2.3 — Skrzyżowania ze znakami określającymi pierwszeństwo. W tej lekcji skupiamy się na rozpoznaniu znaku i jego podstawowym znaczeniu.
Gdzie znajduje się niebezpieczeństwo?
Znak ostrzegawczy zazwyczaj nie stoi dokładnie w miejscu zagrożenia. Uprzedza o nim wcześniej.
Co do zasady odległość znaku ostrzegawczego od miejsca niebezpiecznego wynosi:
- 150–300 m na drogach, na których dopuszczalna prędkość przekracza 60 km/h,
- do 100 m na pozostałych drogach.
Nie należy więc zakładać, że zagrożenie znajduje się bezpośrednio za tarczą znaku.
Wyjątek — A-7 „ustąp pierwszeństwa”
Dla znaku A-7 obowiązują odrębne zasady ustawienia. Co do zasady umieszcza się go:
- do 50 m przed skrzyżowaniem na drodze, na której dopuszczalna prędkość przekracza 60 km/h,
- do 25 m przed skrzyżowaniem na pozostałych drogach.
Są również szczególne przypadki dotyczące umieszczenia tego znaku, które będziemy omawiać razem z zasadami pierwszeństwa.
Tabliczki T-1, T-2 i T-3
Pod znakiem ostrzegawczym mogą znajdować się tabliczki doprecyzowujące jego znaczenie.
T-1
Wskazuje odległość znaku od miejsca niebezpiecznego.
T-2
Wskazuje długość odcinka drogi, na którym niebezpieczeństwo powtarza się lub występuje, jeżeli długość tego odcinka przekracza 500 m.
T-3
Oznacza koniec odcinka wskazanego wcześniej tabliczką T-2.
1. Zakręty i droga kręta
Do tej grupy należą A-1, A-2, A-3 i A-4.
A-1 i A-2 ostrzegają o pojedynczym niebezpiecznym zakręcie.
A-3 i A-4 ostrzegają o serii niebezpiecznych zakrętów. Symbol wskazuje kierunek pierwszego z nich.
A-1 „niebezpieczny zakręt w prawo”
Ostrzega o pojedynczym niebezpiecznym zakręcie w prawo.
A-2 „niebezpieczny zakręt w lewo”
Ostrzega o pojedynczym niebezpiecznym zakręcie w lewo.
A-3 „niebezpieczne zakręty — pierwszy w prawo”
Ostrzega o serii niebezpiecznych zakrętów, z których pierwszy prowadzi w prawo. Symbol wskazuje kierunek pierwszego z nich.
A-4 „niebezpieczne zakręty — pierwszy w lewo”
Ostrzega o serii niebezpiecznych zakrętów, z których pierwszy prowadzi w lewo. Symbol wskazuje kierunek pierwszego z nich.
Pod A-3 lub A-4 może znajdować się tabliczka T-4 albo T-5.
T-4
Informuje o liczbie zakrętów większej niż dwa.
T-5
Informuje o początku drogi krętej.
Zapamiętaj: kierunek symbolu na A-3 lub A-4 nie oznacza, że wszystkie kolejne zakręty prowadzą w tę samą stronę. Wskazuje kierunek pierwszego zakrętu.
2. Skrzyżowania i pierwszeństwo
Znaki ostrzegawcze mogą uprzedzać również o rodzaju skrzyżowania i sposobie organizacji pierwszeństwa.
A-5 „skrzyżowanie dróg”
Ostrzega o skrzyżowaniu, na którym pierwszeństwo nie jest określone znakami.
Sam znak A-5 nie nadaje pierwszeństwa żadnej z dróg. Informuje, że zbliżasz się do skrzyżowania wymagającego zastosowania odpowiednich zasad ogólnych.
Znaki A-6a, A-6b i A-6c ostrzegają o skrzyżowaniu z drogą podporządkowaną.
A-6a „skrzyżowanie z drogą podporządkowaną występującą po obu stronach”
Ostrzega o skrzyżowaniu z drogą podporządkowaną występującą po obu stronach.
A-6b „skrzyżowanie z drogą podporządkowaną występującą po prawej stronie”
Ostrzega o skrzyżowaniu z drogą podporządkowaną występującą po prawej stronie.
A-6c „skrzyżowanie z drogą podporządkowaną występującą po lewej stronie”
Ostrzega o skrzyżowaniu z drogą podporządkowaną występującą po lewej stronie.
Pod tymi znakami może wystąpić tabliczka T-6b.
T-6b
Pokazuje rzeczywisty układ dróg na skrzyżowaniu.
Znaki A-6d i A-6e ostrzegają o wlocie jednokierunkowej drogi podporządkowanej.
A-6d „wlot drogi jednokierunkowej z prawej strony”
Ostrzega o wlocie jednokierunkowej drogi podporządkowanej z prawej strony.
A-6e „wlot drogi jednokierunkowej z lewej strony”
Ostrzega o wlocie jednokierunkowej drogi podporządkowanej z lewej strony.
A-7 „ustąp pierwszeństwa”
Ostrzega o skrzyżowaniu z drogą z pierwszeństwem.
Jeżeli A-7 znajduje się w obrębie skrzyżowania, dotyczy tylko najbliższej jezdni, przed którą został ustawiony.
Pod A-7 może znajdować się tabliczka T-6c albo T-6d.
T-6c
Pokazuje rzeczywisty przebieg drogi z pierwszeństwem przez skrzyżowanie.
T-6d
Pokazuje rzeczywisty przebieg drogi z pierwszeństwem przez skrzyżowanie.
A-8 „skrzyżowanie o ruchu okrężnym”
Ostrzega o skrzyżowaniu, na którym ruch odbywa się dookoła wyspy lub placu w kierunku wskazanym na znaku.
Uwaga: A-8 sam w sobie jest znakiem ostrzegawczym. Zasady pierwszeństwa na skrzyżowaniu o ruchu okrężnym zależą od pełnego oznakowania i są rozwinięte w Module 2.
3. Przejazdy kolejowe i tory tramwajowe
A-9 „przejazd kolejowy z zaporami”
Ostrzega o przejeździe kolejowym wyposażonym w zapory lub półzapory.
A-10 „przejazd kolejowy bez zapór”
Ostrzega o przejeździe kolejowym niewyposażonym ani w zapory, ani w półzapory.
Pod A-9 lub A-10 może znajdować się tabliczka T-7.
A-21 „tramwaj”
Ostrzega o przejeździe przez tory tramwajowe.
Także pod A-21 może znajdować się tabliczka T-7.
T-7
Pokazuje układ torów i drogi na przejeździe. Umieszczana pod znakiem A-9, A-10 albo A-21.
Uwaga: szczegółowe zasady zachowania na przejazdach kolejowych i tramwajowych są rozwinięte w
M5.6iM5.7. Tutaj skupiamy się na znaczeniu oznakowania.
4. Stan i przebieg drogi
A-11 „nierówna droga”
Ostrzega o poprzecznej nierówności jezdni.
A-11a „próg zwalniający”
Ostrzega o wypukłości na jezdni zastosowanej w celu spowolnienia ruchu.
Znaki A-12a, A-12b i A-12c ostrzegają o zwężeniu, które może powodować utrudnienia.
A-12a „zwężenie jezdni — dwustronne”
Ostrzega o dwustronnym zwężeniu jezdni.
A-12b „zwężenie jezdni — prawostronne”
Ostrzega o prawostronnym zwężeniu jezdni.
A-12c „zwężenie jezdni — lewostronne”
Ostrzega o lewostronnym zwężeniu jezdni.
A-13 „ruchomy most”
Ostrzega o wjeździe na most zwodzony lub obrotowy.
A-14 „roboty na drodze”
Ostrzega o prowadzonych na drodze robotach.
Pod A-14 może znajdować się tabliczka T-19.
T-19
Umieszczona pod znakiem A-14 wskazuje, że prowadzone jest malowanie znaków poziomych.
A-15 „śliska jezdnia”
Ostrzega o możliwości poślizgu pojazdu, spowodowanego w szczególności zmianą nawierzchni albo jej stałym lub okresowym zawilgoceniem.
A-20 „odcinek jezdni o ruchu dwukierunkowym”
Ostrzega kierujących jadących jezdnią jednokierunkową o miejscu, w którym rozpoczyna się ruch dwukierunkowy.
Ten znak jest szczególnie ważny, ponieważ informuje o zmianie dotychczasowej organizacji ruchu.
A-22 „niebezpieczny zjazd”
Ostrzega o znacznym spadku podłużnym drogi.
A-23 „stromy podjazd”
Ostrzega o znacznym wzniesieniu drogi.
Pod A-22 lub A-23 może znajdować się tabliczka T-9.
T-9
Może wskazywać rzeczywistą wielkość spadku albo wzniesienia.
A-25 „spadające odłamki skalne”
Ostrzega o możliwości spadania na drogę lub zalegania na niej odłamków skalnych.
A-27 „nabrzeże lub brzeg rzeki”
Ostrzega o odcinku drogi prowadzącym bezpośrednio do nabrzeża albo wzdłuż brzegu rzeki lub innego zbiornika wodnego.
A-28 „sypki żwir”
Ostrzega o odcinku drogi pokrytym żwirem lub grysem, który może być wyrzucany spod kół pojazdów.
A-31 „niebezpieczne pobocze”
Ostrzega o niebezpiecznym, np. miękkim lub obniżonym, poboczu.
Standardowy symbol odnosi się do pobocza po prawej stronie. Znak z odwróconym symbolem ostrzega o niebezpiecznym poboczu po lewej stronie.
A-32 „oszronienie jezdni”
Ostrzega o mogącym występować oszronieniu jezdni lub gołoledzi.
5. Piesi, dzieci, rowerzyści i zwierzęta
A-16 „przejście dla pieszych”
Ostrzega o przejściu dla pieszych.
Nie należy go mylić ze znakiem informacyjnym D-6, który oznacza samo przejście dla pieszych.
A-17 „dzieci”
Ostrzega o miejscu szczególnie uczęszczanym przez dzieci albo o bliskości takiego miejsca.
A-18a „zwierzęta gospodarskie”
Ostrzega o możliwości napotkania na drodze zwierząt gospodarskich.
A-18b „zwierzęta dzikie”
Ostrzega o możliwości napotkania na drodze zwierząt dzikich.
A-24 „rowerzyści”
Ostrzega o miejscu, w którym rowerzyści wjeżdżają na jezdnię lub przez nią przejeżdżają.
Znaki te nie zwalniają kierującego z obserwowania całego otoczenia drogi. Informują, że prawdopodobieństwo wystąpienia danego zagrożenia jest w tym miejscu szczególnie istotne.
6. Warunki zewnętrzne i inne szczególne zagrożenia
A-19 „boczny wiatr”
Ostrzega o miejscu, w którym mogą występować silne boczne podmuchy wiatru.
A-26 „lotnisko”
Ostrzega o możliwości nagłego pojawienia się nisko przelatującego samolotu lub śmigłowca.
A-29 „sygnały świetlne”
Ostrzega o miejscu, w którym ruch jest kierowany za pomocą sygnalizacji świetlnej.
A-30 „inne niebezpieczeństwo”
Stosuje się go wtedy, gdy występuje niebezpieczeństwo innego rodzaju niż określone pozostałymi znakami ostrzegawczymi.
Pod A-30 umieszcza się tabliczkę z symbolem albo napisem wskazującym rodzaj zagrożenia.
Przepisy przewidują między innymi tabliczki informujące o:
- skierowaniu ruchu pojazdów na tory tramwajowe,
- przecięciu drogi z bocznicą kolejową lub podobnym torem,
- przeprawie promowej,
- podłużnym uskoku nawierzchni,
- koleinach,
- miejscu częstych wypadków,
- miejscu wyjazdu pojazdów uprzywilejowanych,
- granicy państwa,
- nieoczekiwanej zmianie kierunku ruchu.
Dlatego A-30 trzeba zawsze interpretować łącznie z tabliczką.
A-33 „zator drogowy”
Ostrzega o częstym występowaniu zablokowania ruchu pojazdów.
A-34 „wypadek drogowy”
Ostrzega o miejscu, w którym na skutek wypadku nastąpiło zablokowanie drogi albo znaczne utrudnienie ruchu pojazdów.
Znaki ostrzegawcze w postaci świetlnej
Znaki ostrzegawcze mogą występować również w postaci znaków świetlnych. Jeżeli symbol barwy białej znajduje się na czarnym tle, taki znak ma takie samo znaczenie jak odpowiadający mu znak w tradycyjnej postaci tarczy.
Jak reagować na znak ostrzegawczy?
Sam znak ostrzegawczy nie określa jednej uniwersalnej prędkości ani jednego obowiązkowego manewru.
Prawidłowa reakcja zależy od:
- rodzaju zagrożenia,
- widoczności,
- stanu nawierzchni,
- prędkości,
- natężenia ruchu,
- zachowania innych uczestników,
- dodatkowego oznakowania.
Wspólny obowiązek jest jednak zawsze ten sam: zachować szczególną ostrożność.
Może to oznaczać między innymi wcześniejsze zmniejszenie prędkości, zwiększenie obserwacji pobocza, przygotowanie do hamowania albo dostosowanie toru jazdy — zależnie od konkretnej sytuacji.
Najczęstsze pułapki
1. Znak ostrzegawczy nie musi stać w miejscu zagrożenia. Najczęściej stoi przed nim. Trzeba uwzględnić ogólne zasady odległości oraz ewentualną tabliczkę T-1.
2. A-5 nie oznacza „drogi z pierwszeństwem”. Ostrzega o skrzyżowaniu, na którym pierwszeństwo nie zostało określone znakami.
3. A-7 należy do znaków ostrzegawczych. Jednocześnie wiąże się z konkretnym obowiązkiem ustąpienia pierwszeństwa.
4. A-8 nie rozstrzyga samodzielnie pierwszeństwa na rondzie. Trzeba ocenić pełne oznakowanie skrzyżowania.
5. A-16 i D-6 to nie ten sam znak. A-16 ostrzega o przejściu dla pieszych; D-6 oznacza miejsce przejścia.
6. Tabliczka pod znakiem może być kluczowa. W szczególności przy A-30 bez przeczytania tabliczki nie da się ustalić rodzaju zagrożenia.
Pełna lista znaków grupy A omawianych w tej lekcji
Pokaż pełną listę znakówUkryj pełną listę znaków
Źródła
- Rozporządzenie Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych — w szczególności § 3–14.
- Tekst jednolity ogłoszony w Dz.U. z 2019 r. poz. 2310 wraz z późniejszymi zmianami.
- Załącznik nr 1 do rozporządzenia w sprawie szkolenia osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami —
officialTopic 1.1.