Znaki zakazu
Spis treści
Znaki zakazu wprowadzają określone ograniczenie albo zabraniają konkretnego zachowania. Mogą dotyczyć między innymi:
- wjazdu na drogę,
- ruchu określonych rodzajów pojazdów,
- wymiarów lub masy pojazdu,
- skręcania i zawracania,
- wyprzedzania,
- prędkości,
- zatrzymywania i postoju,
- ruchu pieszych.
Samo rozpoznanie symbolu nie wystarcza. Przy znaku zakazu trzeba zawsze ustalić od którego miejsca zakaz obowiązuje, kogo dotyczy oraz gdzie się kończy.
Od którego miejsca obowiązuje zakaz?
Co do zasady znak zakazu:
- obowiązuje na drodze, na której został ustawiony,
- obowiązuje od miejsca ustawienia znaku,
chyba że przepis dotyczący konkretnego znaku stanowi inaczej.
Pod znakiem mogą znajdować się tabliczki:
- T-20 — wskazuje długość odcinka jezdni, na którym zakaz obowiązuje,
- T-21 — wskazuje odległość znaku od miejsca, od którego albo w którym zakaz obowiązuje.
T-20
Wskazuje długość odcinka jezdni, na którym zakaz obowiązuje.
T-21
Wskazuje odległość znaku od miejsca, od którego albo w którym zakaz obowiązuje.
Na znaku albo na tabliczce może również znajdować się informacja o dniach lub godzinach obowiązywania zakazu.
Zakaz może obowiązywać na większym obszarze
Jeżeli znak zakazu jest umieszczony razem ze znakiem oznaczającym początek miejscowości, obszaru zabudowanego albo strefy ruchu, przepisy mogą rozszerzać jego działanie na cały wskazany obszar aż do odpowiedniego znaku kończącego ten obszar — chyba że po drodze zakaz zostanie zmieniony albo odwołany innym znakiem.
Dlatego nie zawsze wolno zakładać, że zakaz kończy się na pierwszym skrzyżowaniu.
1. Zakaz ruchu i zakaz wjazdu
B-1 „zakaz ruchu w obu kierunkach”
Oznacza zakaz ruchu na drodze pojazdów, a także kolumn pieszych oraz jeźdźców i poganiaczy.
Najważniejsze jest słowo „w obu kierunkach”. Zakaz dotyczy wjazdu na drogę z każdej strony objętej takim oznakowaniem.
Pod znakiem może znajdować się tabliczka „Nie dotyczy...” wskazująca pojazdy wyłączone z zakazu.
B-2 „zakaz wjazdu”
Oznacza zakaz wjazdu na drogę albo jezdnię od strony, po której znak został ustawiony.
To zasadnicza różnica:
- B-1 zakazuje ruchu na oznaczonej drodze,
- B-2 zakazuje wjazdu od konkretnej strony.
2. Zakazy dotyczące określonych pojazdów
Do tej grupy należą:
- B-3 — zakaz wjazdu pojazdów silnikowych, z wyjątkiem motocykli jednośladowych,
- B-3a — zakaz wjazdu autobusów,
- B-4 — zakaz wjazdu motocykli,
- B-5 — zakaz wjazdu samochodów ciężarowych,
- B-6 — zakaz wjazdu ciągników rolniczych,
- B-7 — zakaz wjazdu pojazdów silnikowych z przyczepą,
- B-8 — zakaz wjazdu pojazdów zaprzęgowych,
- B-9 — zakaz wjazdu rowerów,
- B-10 — zakaz wjazdu motorowerów,
- B-11 — zakaz wjazdu wózków rowerowych,
- B-12 — zakaz wjazdu wózków ręcznych.
B-3
Zakaz wjazdu pojazdów silnikowych, z wyjątkiem motocykli jednośladowych.
B-3a
Zakaz wjazdu autobusów.
B-4
Zakaz wjazdu motocykli.
B-6
Zakaz wjazdu ciągników rolniczych.
B-8
Zakaz wjazdu pojazdów zaprzęgowych.
B-10
Zakaz wjazdu motorowerów.
B-11
Zakaz wjazdu wózków rowerowych.
B-12
Zakaz wjazdu wózków ręcznych.
B-5 — ważna pułapka dotycząca masy
Bez dodatkowej wartości znak B-5 obejmuje między innymi samochody ciężarowe o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 t, a także wskazane w przepisach ciągniki i pojazdy wolnobieżne.
Jeżeli na znaku B-5 albo na tabliczce pod nim podano masę, chodzi o dopuszczalną masę całkowitą pojazdu lub zespołu pojazdów.
To należy odróżniać od znaku B-18, przy którym znaczenie ma rzeczywista masa całkowita.
B-7 — przyczepa
B-7 zakazuje ruchu pojazdów silnikowych z przyczepą lub przyczepami, ale przepisy przewidują wyjątek dla pojazdu z przyczepą jednoosiową lub naczepą.
Jeżeli na B-7 albo na tabliczce znajduje się wartość masy, odnosi się ona do dopuszczalnej masy całkowitej przyczepy, a przy dwóch przyczepach — do sumy ich mas.
B-9 — rower
B-9 zakazuje ruchu rowerów na jezdni i poboczu.
Nie należy automatycznie rozszerzać znaczenia tego znaku na każdą część drogi bez sprawdzenia przepisów dotyczących miejsca, w którym się znajdujemy.
3. Pojazdy przewożące towary niebezpieczne
Znaki:
- B-13 — zakaz wjazdu pojazdów z towarami wybuchowymi lub łatwo zapalnymi,
- B-13a — zakaz wjazdu pojazdów z towarami niebezpiecznymi,
- B-14 — zakaz wjazdu pojazdów z towarami, które mogą skazić wodę.
B-13
Zakaz wjazdu pojazdów z towarami wybuchowymi lub łatwo zapalnymi.
B-13a
Zakaz wjazdu pojazdów z towarami niebezpiecznymi.
B-14
Zakaz wjazdu pojazdów z towarami, które mogą skazić wodę.
Dotyczą określonych przewozów podlegających przepisom o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych.
Na poziomie kategorii B najważniejsze jest poprawne rozpoznanie znaczenia znaków i świadomość, że ich zakres zależy od rodzaju oraz ilości przewożonych towarów.
Uwaga: szczegółowe klasy ADR nie są tutaj rozwijane jako materiał podstawowy dla kandydata na kategorię B. Zachowujemy je w warstwie źródłowej.
4. Zakazy wynikające z wymiarów, masy i nacisku osi
B-15 — szerokość
„Zakaz wjazdu pojazdów o szerokości ponad ... m”
Przy porównaniu z wartością na znaku uwzględnia się szerokość pojazdu również z ładunkiem.
B-16 — wysokość
„Zakaz wjazdu pojazdów o wysokości ponad ... m”
Uwzględnia się wysokość pojazdu również z ładunkiem.
B-17 — długość
„Zakaz wjazdu pojazdów o długości ponad ... m”
Dotyczy pojazdu lub zespołu pojazdów i uwzględnia długość również z ładunkiem.
B-18 — rzeczywista masa całkowita
„Zakaz wjazdu pojazdów o rzeczywistej masie całkowitej ponad ... t”
Liczy się faktyczna masa pojazdu w danej chwili.
Dla zespołu pojazdów znaczenie ma ich łączna rzeczywista masa.
B-19 — nacisk osi
„Zakaz wjazdu pojazdów o nacisku osi większym niż ... t”
Nie odnosi się do całkowitej masy samochodu, lecz do nacisku wywieranego przez oś lub osie pojazdu.
Zapamiętaj różnicę
- B-5 z wartością masy → dopuszczalna masa całkowita,
- B-18 → rzeczywista masa całkowita,
- B-19 → nacisk osi.
5. B-20 „STOP”
B-20 należy formalnie do grupy znaków zakazu, ale pełni szczególnie ważną funkcję związaną z pierwszeństwem.
Oznacza:
- zakaz wjazdu na skrzyżowanie bez zatrzymania się przed drogą z pierwszeństwem,
- obowiązek ustąpienia pierwszeństwa kierującym poruszającym się drogą z pierwszeństwem.
Gdzie trzeba się zatrzymać?
Jeżeli miejsce zatrzymania zostało wyznaczone — należy zatrzymać pojazd właśnie tam.
Jeżeli nie zostało wyznaczone, zatrzymanie powinno nastąpić w takim miejscu, z którego kierujący może upewnić się, że nie utrudni ruchu na drodze z pierwszeństwem.
B-20 może być również stosowany przed torowiskiem pojazdów szynowych lub w innych miejscach przecinania się kierunków ruchu.
Zapamiętaj: samo bardzo powolne przejechanie obok znaku nie spełnia obowiązku. B-20 wymaga zatrzymania.
Szczegółowe zastosowanie B-20 na skrzyżowaniach rozwiniemy w module o pierwszeństwie.
6. Zakaz skręcania i zawracania
B-21 „zakaz skręcania w lewo”
Zabrania skręcania w lewo na najbliższym skrzyżowaniu.
Jednocześnie zabrania zawracania.
To bardzo ważna różnica względem B-23.
B-22 „zakaz skręcania w prawo”
Zabrania skręcania w prawo na najbliższym skrzyżowaniu.
B-23 „zakaz zawracania”
Zabrania zawracania od miejsca ustawienia znaku do najbliższego skrzyżowania włącznie.
Nie zakazuje samego skrętu w lewo.
B-24 „koniec zakazu zawracania”
Odwołuje zakaz zawracania przed skrzyżowaniem.
Najważniejsza różnica
- B-21 → nie wolno skręcić w lewo ani zawrócić na skrzyżowaniu objętym znakiem,
- B-23 → nie wolno zawracać, ale sam skręt w lewo nie jest przez ten znak zakazany.
7. Zakaz wyprzedzania
B-25 „zakaz wyprzedzania”
Zabrania kierującym pojazdami silnikowymi wyprzedzania pojazdów silnikowych wielośladowych.
To sformułowanie jest istotne. Znak nie oznacza po prostu „zakazu wyprzedzania czegokolwiek”.
Zakres znaku może zostać zmodyfikowany odpowiednią tabliczką wskazującą rodzaj pojazdu, którego dotyczy zakaz.
B-26 „zakaz wyprzedzania przez samochody ciężarowe”
Dotyczy określonych pojazdów ciężkich wskazanych w przepisach, w szczególności samochodów ciężarowych o DMC przekraczającej 3,5 t, ciągników samochodowych oraz określonych pojazdów specjalnych.
B-27
Koniec zakazu wyprzedzania wprowadzonego B-25.
B-28
Koniec zakazu wyprzedzania przez samochody ciężarowe wprowadzonego B-26.
Szczegółowe zasady samego manewru wyprzedzania, w tym zakazy wynikające bezpośrednio z ustawy, są rozwinięte w
M3.7 — Wyprzedzanie.
8. Sygnały dźwiękowe
B-29 „zakaz używania sygnałów dźwiękowych”
Zabrania używania sygnału dźwiękowego.
Istnieje jednak ważny wyjątek: można go użyć, jeżeli jest to konieczne w celu ostrzeżenia o bezpośrednim zagrożeniu bezpieczeństwa ruchu.
B-30
Oznacza koniec zakazu wprowadzonego znakiem B-29.
9. B-31 „pierwszeństwo dla nadjeżdżających z przeciwka”
Znak B-31 dotyczy zwężonego odcinka jezdni.
Zabrania wjazdu na taki odcinek, jeżeli spowodowałoby to konieczność zatrzymania się kierujących, którzy:
- już znajdują się na zwężonym odcinku albo
- zbliżają się do niego z przeciwnej strony.
Znak nie oznacza, że kierujący musi zatrzymać się przed zwężeniem zawsze. Zakaz wjazdu występuje wtedy, gdy wjazd stworzyłby wskazaną w przepisie kolizję ruchu.
10. B-32 — obowiązek zatrzymania z określonej przyczyny
Podstawowa nazwa znaku B-32 to „stój — kontrola celna”.
Znak nakazuje zatrzymanie pojazdu.
W zależności od sytuacji może zawierać także inne napisy, np.:
- „Kontrola graniczna”,
- „Rogatka uszkodzona”,
- „Sygnalizacja uszkodzona”,
- „Wjazd na prom”,
- „Kontrola drogowa”,
- „Pobór opłat”.
Jeżeli nie wyznaczono osobnego miejsca zatrzymania, pojazd należy zatrzymać przed znakiem. Dalsza jazda jest możliwa po zgodzie osoby uprawnionej albo po otrzymaniu sygnału zezwalającego na ruch.
11. Ograniczenie prędkości
B-33 „ograniczenie prędkości”
Zakazuje przekraczania prędkości podanej na znaku.
Ograniczenie może zakończyć się między innymi poprzez:
- wprowadzenie innej prędkości znakiem B-33,
- wjazd do strefy ograniczonej prędkości B-43,
- znak D-40 „strefa zamieszkania”,
- odpowiedni znak początku lub końca obszaru zabudowanego,
- znak B-34,
- znak B-42,
- a w przypadkach określonych przepisami — najbliższe skrzyżowanie.
Najbliższe skrzyżowanie — ważny wyjątek
Dla B-33, podobnie jak dla kilku innych znaków zakazu, najbliższe skrzyżowanie może zakończyć zakaz, jeżeli wcześniej nie został odwołany.
Nie dotyczy to jednak szczególnej sytuacji na drodze dwujezdniowej, gdy wlot drogi poprzecznej znajduje się wyłącznie z lewej strony i nie ma połączenia z jezdnią, po której się poruszasz.
B-34 „koniec ograniczenia prędkości”
Odwołuje ograniczenie wprowadzone znakiem B-33.
Ogólne dopuszczalne prędkości dla poszczególnych dróg i pojazdów zostaną omówione w odrębnym miejscu curriculum. Tutaj skupiamy się na działaniu znaku.
12. Zatrzymywanie i postój
B-35 „zakaz postoju”
Zakazuje postoju pojazdu.
Jeżeli na znaku albo tabliczce podano dopuszczalny czas unieruchomienia dłuższy niż jedna minuta, postój jest dozwolony w granicach wskazanego czasu.
B-36 „zakaz zatrzymywania się”
Zakazuje zatrzymania pojazdu.
Jest więc bardziej restrykcyjny niż B-35.
Po której stronie drogi obowiązuje?
B-35 i B-36 dotyczą tej strony drogi, po której zostały ustawione, z wyjątkiem miejsc, w których inne oznakowanie dopuszcza zatrzymanie lub postój.
Zakazy te nie dotyczą pojazdu unieruchomionego z powodu:
- warunków ruchu albo
- obowiązujących przepisów.
Przykładowo zatrzymanie przed czerwonym sygnałem nie jest naruszeniem B-36.
T-24 — usunięcie pojazdu
Tabliczka T-24 pod B-35 lub B-36 informuje, że pojazd pozostawiony w miejscu obowiązywania zakazu zostanie usunięty z drogi na koszt właściciela.
Przy znakach B-35, B-36, B-37 i B-38:
T-25a
Początek zakazu.
T-25b
Kontynuacja zakazu.
T-25c
Odwołanie zakazu.
B-37
Zakaz postoju w dni nieparzyste.
B-38
Zakaz postoju w dni parzyste.
Szczególnie ważna zasada:
oba zakazy nie obowiązują od godziny 21:00 do 24:00.
Pozwala to między innymi na zmianę strony postoju przed rozpoczęciem kolejnego dnia.
13. Strefa ograniczonego postoju
B-39
Oznacza wjazd do strefy ograniczonego postoju.
Zakaz obowiązuje na wszystkich drogach znajdujących się w strefie, a nie tylko na ulicy przy samym znaku.
Jeżeli na znaku podano dopuszczalny czas unieruchomienia dłuższy niż jedna minuta, postój jest dopuszczalny w tym zakresie.
Przepisy przewidują wyjątki, między innymi dla odpowiednio oznakowanych miejsc parkingowych i określonych pojazdów komunikacji publicznej.
B-40
Oznacza koniec strefy ograniczonego postoju.
Zapamiętaj: skrzyżowanie wewnątrz strefy nie oznacza automatycznie jej końca.
14. B-41 „zakaz ruchu pieszych”
Zabrania ruchu pieszych po tej stronie drogi, po której znak został ustawiony.
Nie jest to ogólny zakaz obecności pieszych po obu stronach całej drogi.
15. Strefa ograniczonej prędkości
B-43
Oznacza wjazd do strefy, w której na wszystkich drogach obowiązuje prędkość maksymalna wskazana na znaku.
Jeżeli B-43 wskazuje prędkość 30 km/h lub mniej, urządzenia i rozwiązania wymuszające powolną jazdę znajdujące się w strefie mogą nie być dodatkowo oznaczone znakami ostrzegawczymi.
B-44
Oznacza wyjazd ze strefy ograniczonej prędkości.
Ważne: strefa działa inaczej niż pojedynczy B-33. Kolejne skrzyżowania znajdujące się wewnątrz strefy nie odwołują ograniczenia. Obowiązuje ono aż do wyjazdu oznaczonego B-44 lub odpowiedniej zmiany organizacji ruchu.
16. B-42 „koniec zakazów”
B-42 nie odwołuje każdego możliwego znaku zakazu.
Odwołuje zakazy wprowadzone znakami:
- B-23 — zakaz zawracania,
- B-25 — zakaz wyprzedzania,
- B-26 — zakaz wyprzedzania przez samochody ciężarowe,
- B-29 — zakaz używania sygnałów dźwiękowych,
- B-33 — ograniczenie prędkości.
To jedna z najważniejszych pułapek w tej grupie znaków.
B-42 nie oznacza „koniec wszystkich znaków zakazu”.
Kiedy skrzyżowanie odwołuje zakaz?
Jeżeli wcześniej nie zastosowano odpowiedniego znaku kończącego, do najbliższego skrzyżowania obowiązują między innymi zakazy wyrażone znakami:
- B-25,
- B-26,
- B-29,
- B-33,
- B-35,
- B-36,
- B-37,
- B-38.
Nie można jednak przenosić tej zasady automatycznie na wszystkie znaki grupy B.
Przykładowo:
- B-21 i B-22 dotyczą konkretnie najbliższego skrzyżowania,
- B-23 obejmuje odcinek do najbliższego skrzyżowania włącznie,
- B-39 i B-43 działają jako znaki strefowe,
- B-1 i B-2 mają własny charakter i zakres.
Najczęstsze pułapki
1. B-1 i B-2 nie znaczą tego samego. B-1 zakazuje ruchu w obu kierunkach, B-2 zakazuje wjazdu od strony znaku.
2. B-21 zabrania również zawracania. B-23 zabrania tylko zawracania.
3. B-5 i B-18 używają innych pojęć masy. B-5 z wartością odnosi się do DMC, B-18 do rzeczywistej masy całkowitej.
4. B-25 nie oznacza zakazu wyprzedzania każdego uczestnika ruchu. Treść przepisu odnosi się do wyprzedzania pojazdów silnikowych wielośladowych przez kierujących pojazdami silnikowymi.
5. B-36 nie zabrania zatrzymania wymuszonego przez ruch lub przepisy.
6. B-37 i B-38 nie obowiązują od 21:00 do 24:00.
7. B-42 nie odwołuje wszystkich zakazów.
8. Skrzyżowanie nie kończy każdej formy ograniczenia. Szczególnie należy odróżniać pojedynczy B-33 od strefy B-43.
Pełna lista znaków grupy B omawianych w tej lekcji
Pokaż pełną listę znakówUkryj pełną listę znaków
Źródła
- Rozporządzenie Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych — w szczególności § 15–34.
- Tekst jednolity: Dz.U. 2019 poz. 2310 wraz z późniejszymi zmianami.
- Załącznik nr 1 do rozporządzenia w sprawie szkolenia osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami — część
officialTopic 1.2. - Przy kolejnej aktualizacji prawnej przed publikacją ponownie sprawdzić aktualny stan prawny wszystkich znaków grupy B i późniejsze nowelizacje.