Znaki nakazu
Spis treści
Znaki nakazu wskazują zachowanie, które kierujący albo inny uczestnik ruchu ma obowiązek wykonać. W przeciwieństwie do znaków zakazu nie mówią przede wszystkim, czego robić nie wolno, lecz określają wymagany kierunek jazdy, sposób przejazdu albo sposób korzystania z drogi.
Większość znaków tej grupy ma okrągłą, niebieską tarczę z białym symbolem.
Przy interpretowaniu znaku nakazu trzeba ustalić:
- czego dokładnie nakaz dotyczy,
- gdzie należy wykonać wskazane zachowanie,
- jak długo nakaz obowiązuje,
- czy pod znakiem znajduje się tabliczka zmieniająca jego zakres.
1. Nakazany kierunek jazdy — C-1 do C-8
Znaki C-1–C-8 zobowiązują kierującego do ruchu w kierunku zgodnym ze strzałkami.
C-1 „nakaz jazdy w prawo przed znakiem”
Nakazuje skręcić w prawo przed znakiem.
C-2 „nakaz jazdy w prawo za znakiem”
Nakazuje skręcić w prawo za znakiem.
C-3 „nakaz jazdy w lewo przed znakiem”
Nakazuje skręcić w lewo przed znakiem.
C-4 „nakaz jazdy w lewo za znakiem”
Nakazuje skręcić w lewo za znakiem.
Najważniejsza różnica — „przed” i „za”
Przy C-1–C-4 kierunek strzałki nie jest jedyną informacją. Równie ważne jest położenie toru jazdy względem samego znaku.
C-5 „nakaz jazdy prosto”
Nakazuje kontynuowanie jazdy prosto.
C-6 „nakaz jazdy prosto lub w prawo”
Dopuszcza dwa kierunki:
- prosto,
- w prawo.
C-7 „nakaz jazdy prosto lub w lewo”
Dopuszcza:
- jazdę prosto,
- skręt w lewo.
C-8 „nakaz jazdy w prawo lub w lewo”
Nakazuje wybrać jeden z dwóch kierunków:
- w prawo,
- w lewo.
Jazda prosto jest w tej sytuacji niedopuszczalna.
Gdzie obowiązują C-1–C-8?
Znaki nakazujące kierunek jazdy obowiązują na najbliższym skrzyżowaniu albo w miejscu, gdzie istnieje możliwość zmiany kierunku jazdy.
Mogą być umieszczone:
- przy drodze,
- na przedłużeniu osi drogi lub jezdni,
- bezpośrednio na jezdni.
Pod znakami C-1–C-10 może znajdować się tabliczka „Nie dotyczy” z symbolem albo określeniem pojazdu. Oznacza ona, że wskazany pojazd jest wyłączony z nakazu.
2. Z której strony ominąć znak lub przeszkodę — C-9, C-10 i C-11
C-9 „nakaz jazdy z prawej strony znaku”
Nakazuje przejazd po prawej stronie znaku.
C-10 „nakaz jazdy z lewej strony znaku”
Nakazuje przejazd po lewej stronie znaku.
C-11 „nakaz jazdy z prawej lub lewej strony znaku”
Pozwala ominąć znak z dowolnej z dwóch wskazanych stron.
Znaki te często występują przy:
- wyspach dzielących,
- przeszkodach,
- elementach organizacji ruchu,
- robotach drogowych.
Zapamiętaj: C-9 i C-10 nie oznaczają „skręć w prawo” albo „skręć w lewo na skrzyżowaniu”. Określają stronę, z której należy przejechać względem znaku lub przeszkody.
3. C-12 „ruch okrężny”
Znak C-12 oznacza, że na skrzyżowaniu ruch odbywa się dookoła wyspy lub placu w kierunku wskazanym na znaku.
Sam C-12 określa przede wszystkim sposób odbywania ruchu.
C-12 razem z A-7
Jeżeli C-12 występuje łącznie ze znakiem A-7 „ustąp pierwszeństwa”, kierujący znajdujący się już na skrzyżowaniu ma pierwszeństwo przed kierującym, który na nie wjeżdża.
To jedna z najważniejszych zasad dotyczących oznakowania skrzyżowań o ruchu okrężnym.
Zapamiętaj:
- C-12 → określa ruch dookoła wyspy lub placu,
- A-7 + C-12 → dodatkowo ustala pierwszeństwo pojazdów znajdujących się na skrzyżowaniu względem wjeżdżających.
Nie należy więc uczyć się uproszczonej zasady, że „na każdym rondzie pierwszeństwo ma ten, kto już na nim jest”. Trzeba zawsze ocenić pełne oznakowanie.
Zasady pierwszeństwa i organizacji ruchu na skrzyżowaniu o ruchu okrężnym rozwijamy w Module 2, a wybór pasa i tor jazdy — w Module 3.
4. C-13 „droga dla rowerów”
Znak C-13 oznacza drogę przeznaczoną dla kierujących rowerami.
Kierujący rowerem ma obowiązek korzystać z tak oznaczonej drogi, jeżeli jest ona wyznaczona dla kierunku, w którym się porusza lub zamierza skręcić.
Jak długo obowiązuje C-13?
Nakaz wyrażony znakiem C-13 obowiązuje do odwołania albo do:
- miejsca umieszczenia znaku B-1,
- znaku B-9,
- znaku C-16,
- znaku D-40 „strefa zamieszkania”,
- najbliższego skrzyżowania.
C-13a „koniec drogi dla rowerów”
Oznacza koniec drogi przeznaczonej dla kierujących rowerami.
Uwaga: C-13 określa przeznaczenie drogi dla rowerów. Nie należy utożsamiać go ze znakiem D-6a, który oznacza przejazd dla rowerzystów przez jezdnię.
5. C-14 „prędkość minimalna”
Znak C-14 nakazuje jazdę z prędkością nie mniejszą niż wartość podana na znaku.
Nakaz ten nie oznacza jednak obowiązku utrzymywania tej prędkości za wszelką cenę.
Jeżeli:
- warunki ruchu,
- stan drogi,
- widoczność,
- bezpieczeństwo
wymagają jazdy wolniejszej, kierujący może — i powinien — zmniejszyć prędkość.
Przykład
C-14 wskazuje 40 km/h.
W normalnych warunkach kierujący powinien jechać co najmniej 40 km/h, oczywiście nie przekraczając jednocześnie maksymalnej dopuszczalnej prędkości.
Jeżeli jednak przed pojazdem tworzy się zator albo jezdnia jest oblodzona, jazda wolniej niż 40 km/h nie oznacza naruszenia znaku.
C-15 „koniec minimalnej prędkości”
Oznacza miejsce, w którym nakaz określony znakiem C-14 przestaje obowiązywać.
Nie myl C-14 z B-33
- B-33 określa prędkość maksymalną,
- C-14 określa prędkość minimalną.
6. C-16 „droga dla pieszych”
Znak C-16 oznacza drogę albo jej część przeznaczoną dla pieszych, którzy są obowiązani z niej korzystać.
Nakaz obowiązuje do odwołania albo do miejsca umieszczenia:
- B-41 „zakaz ruchu pieszych”,
- C-13 „droga dla rowerów”,
- D-40 „strefa zamieszkania”.
C-16a „koniec drogi dla pieszych”
Oznacza koniec drogi przeznaczonej dla pieszych.
7. Wspólna droga dla pieszych i rowerów — C-13/C-16
Symbole C-13 i C-16 mogą znajdować się na jednej tarczy.
Sposób ich oddzielenia ma kluczowe znaczenie.
Symbole oddzielone kreską poziomą
Jeżeli symbole roweru i pieszego są oddzielone kreską poziomą, droga jest przeznaczona wspólnie dla pieszych i rowerzystów.
Ruch pieszych i rowerów odbywa się na całej powierzchni tak oznaczonej drogi.
Symbole oddzielone kreską pionową
Jeżeli symbole oddziela kreska pionowa, droga dla rowerów i droga dla pieszych znajdują się obok siebie.
Strona, po której znajduje się symbol, wskazuje część drogi przeznaczoną dla danej grupy uczestników.
C-13/C-16:
- kreska pozioma → przestrzeń wspólna,
- kreska pionowa → części rozdzielone.
To bardzo ważna różnica i częsty temat sytuacji egzaminacyjnych.
Szczegółowe zasady relacji kierujących rowerami i pieszych są rozwinięte w
M5.3–M5.5.
8. C-17 — nakazany kierunek dla pojazdów z towarami niebezpiecznymi
C-17 „nakazany kierunek jazdy dla pojazdów z towarami niebezpiecznymi” wskazuje obowiązujący kierunek jazdy na skrzyżowaniu dla pojazdów przewożących określone towary niebezpieczne.
Na znaku wykorzystuje się kierunki odpowiadające znakom:
- C-2,
- C-4,
- C-5,
- C-6,
- C-7,
- C-8.
Pod znakiem może znajdować się tabliczka T-31 albo odpowiedni napis.
T-31
Może ograniczyć nakaz wyrażony znakiem C-17 do określonych klas lub grup towarów albo do określonego sposobu przewozu.
Na poziomie kategorii B najważniejsze jest rozpoznanie funkcji znaku. Szczegółowa klasyfikacja przewozów ADR nie jest rozwijana jako podstawowy materiał kursu.
9. C-18 „nakaz używania łańcuchów przeciwpoślizgowych”
Znak C-18 oznacza, że na drodze, na której został ustawiony, kierujący pojazdem silnikowym ma obowiązek stosować łańcuchy przeciwpoślizgowe na co najmniej dwóch kołach napędowych.
Pod znakiem może znajdować się tabliczka wskazująca rodzaj pojazdu, którego nakaz dotyczy.
C-19 „koniec nakazu używania łańcuchów przeciwpoślizgowych”
Oznacza miejsce, w którym obowiązek wynikający z C-18 przestaje obowiązywać.
Zapamiętaj: przepisy mówią o co najmniej dwóch kołach napędowych, a nie po prostu o dowolnych dwóch kołach pojazdu.
Kiedy kończy się nakaz?
Nie wszystkie znaki nakazu działają według tej samej zasady.
Przykładowo:
- C-1–C-11 dotyczą najbliższego skrzyżowania albo miejsca możliwości zmiany kierunku jazdy,
- C-13 obowiązuje do odwołania lub do określonych miejsc i znaków,
- C-14 trwa do C-15,
- C-16 obowiązuje do odwołania albo do określonych znaków,
- C-18 trwa do C-19.
Dlatego przy znakach nakazu nie można stosować jednego uproszczenia typu:
„każdy nakaz kończy się na skrzyżowaniu”.
Trzeba znać sposób działania konkretnego znaku.
Najczęstsze pułapki
1. C-1 i C-2 nie znaczą tego samego. Oba kierują w prawo, ale jeden wymaga przejazdu przed znakiem, a drugi za znakiem.
2. C-9 nie oznacza skrętu w prawo na skrzyżowaniu. Nakazuje przejazd po prawej stronie znaku lub przeszkody.
3. C-12 sam nie daje automatycznie pierwszeństwa pojazdom znajdującym się na rondzie. Takie znaczenie powstaje przy połączeniu C-12 z A-7.
4. C-13 i D-6a mają inne funkcje. C-13 oznacza drogę dla rowerów, D-6a — przejazd dla rowerzystów.
5. C-14 nie wymaga niebezpiecznego utrzymywania minimalnej prędkości. Warunki ruchu i bezpieczeństwo mogą wymagać jazdy wolniejszej.
6. Przy C-13/C-16 kreska pozioma i pionowa oznaczają dwie różne organizacje ruchu.
7. C-18 wymaga łańcuchów na co najmniej dwóch kołach napędowych.
Pełna lista znaków grupy C omawianych w tej lekcji
Pokaż pełną listę znakówUkryj pełną listę znaków
Źródła
- Rozporządzenie Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych — w szczególności § 35–42.
- Tekst jednolity: Dz.U. 2019 poz. 2310 wraz z późniejszymi zmianami.
- Załącznik nr 1 do rozporządzenia w sprawie szkolenia osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami — część
officialTopic 1.2. - Przy kolejnej aktualizacji prawnej przed publikacją ponownie potwierdzić aktualny stan prawny znaków C-1–C-19 i wszystkich późniejszych nowelizacji.