Holowanie uszkodzonego pojazdu i pomoc drogowa
Spis treści
Nie każda awaria kończy się naprawą na miejscu. Jeżeli pojazd nie może bezpiecznie kontynuować jazdy, może być konieczne:
- holowanie przez inny pojazd,
- użycie profesjonalnego pojazdu przeznaczonego do holowania,
- transport na lawecie lub platformie.
Holowanie na lince lub połączeniu sztywnym nie jest dowolną czynnością techniczną. Art. 31 Prawa o ruchu drogowym określa szczegółowe warunki, które muszą być spełnione.
1. Najpierw oceń, czy pojazd w ogóle może być holowany
Przed podpięciem linki trzeba odpowiedzieć na kilka pytań:
- czy działa układ kierowniczy,
- czy działają hamulce,
- czy pojazd można bezpiecznie prowadzić podczas holowania,
- czy instrukcja producenta dopuszcza taki sposób przemieszczania,
- czy miejsce i trasa pozwalają przeprowadzić holowanie zgodnie z prawem.
Współczesny samochód może mieć:
- automatyczną skrzynię biegów,
- napęd 4×4,
- napęd hybrydowy lub elektryczny,
- elektryczny hamulec postojowy,
- elektronicznie sterowany wybierak skrzyni,
- układ kierowniczy lub hamulcowy wymagający zasilania.
Dlatego możliwość zaczepienia linki nie oznacza automatycznie, że pojazd wolno i można technicznie holować z kołami na jezdni.
Dobra praktyka: jeżeli instrukcja pojazdu zabrania takiego holowania albo nie wiesz, jaki sposób jest bezpieczny, wybierz profesjonalną pomoc drogową lub transport na platformie.
2. Dopuszczalna prędkość podczas holowania
Art. 31 ust. 1 pkt 1 określa maksymalną prędkość pojazdu holującego:
- 30 km/h na obszarze zabudowanym,
- 60 km/h poza obszarem zabudowanym.
Są to maksymalne wartości dla holowania, a nie prędkości, które trzeba osiągnąć.
Jeżeli warunki wymagają jazdy wolniejszej, należy zwolnić.
Zapamiętaj:
holowanie: 30 km/h w obszarze zabudowanym / 60 km/h poza nim
3. Światła pojazdu holującego
Pojazd holujący musi mieć włączone światła mijania również w okresie dostatecznej widoczności.
To szczególny obowiązek art. 31 ust. 1 pkt 2.
Nie wystarczy opierać się wyłącznie na automatycznych światłach do jazdy dziennej, jeżeli wymagane są światła mijania.
4. Kto znajduje się w pojeździe holowanym?
Co do zasady w pojeździe holowanym musi znajdować się kierujący mający uprawnienie do kierowania tym pojazdem.
Wyjątek występuje, gdy sposób holowania wyklucza potrzebę kierowania pojazdem holowanym.
W typowym holowaniu samochodu osobowego na lince kierujący w pojeździe holowanym:
- steruje torem jazdy,
- hamuje,
- reaguje na zachowanie pojazdu holującego.
Nie jest więc pasażerem biernie siedzącym za kierownicą.
Dodatkowo art. 45 ust. 1 pkt 2 PoRD zabrania holowania pojazdu kierowanego przez osobę znajdującą się w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu albo środka działającego podobnie do alkoholu. Jeżeli sposób holowania wymaga kierowania pojazdem holowanym, osoba znajdująca się za jego kierownicą musi więc spełniać również ten podstawowy warunek bezpieczeństwa i legalności.
5. Połączenie musi zabezpieczać przed odczepieniem
Pojazd holowany musi być połączony z pojazdem holującym w sposób wykluczający odczepienie się w czasie jazdy.
Wyjątek dotyczy motocykla — powinien być połączony połączeniem giętkim w sposób umożliwiający łatwe odczepienie.
Dla samochodu osobowego ważne jest korzystanie z przewidzianych przez producenta punktów holowniczych.
Zaczepianie linki do przypadkowego elementu zawieszenia, zderzaka lub nadwozia może doprowadzić do jego oderwania i stworzyć poważne zagrożenie.
To ostatnie jest zasadą technicznego bezpieczeństwa; art. 31 wymaga przede wszystkim połączenia zapobiegającego odczepieniu.
6. Jak oznaczyć pojazd holowany?
Art. 31 ust. 1 pkt 5 wymaga, aby pojazd holowany — z wyjątkiem motocykla — był oznaczony z tyłu po lewej stronie ostrzegawczym trójkątem odblaskowym.
W okresie niedostatecznej widoczności pojazd holowany ma ponadto mieć włączone światła pozycyjne.
Zamiast trójkąta pojazd holowany może wysyłać żółte sygnały błyskowe w sposób widoczny dla innych uczestników ruchu.
A światła awaryjne?
Art. 31 nie ustanawia świateł awaryjnych jako podstawowego oznaczenia holowanego samochodu.
W e‑Wykładach nie uczymy więc uproszczenia:
„holowany samochód jedzie cały czas na awaryjnych”.
Światła awaryjne mogą dodatkowo uniemożliwiać czytelne sygnalizowanie zamiaru skrętu kierunkowskazem w zależności od konstrukcji pojazdu.
Najważniejsze jest stosowanie oznaczenia wymaganego przez art. 31.
7. Sprawność hamulców a rodzaj połączenia
Prawo rozróżnia połączenie sztywne i giętkie.
Połączenie sztywne
W pojeździe holowanym musi być sprawny co najmniej jeden układ hamulców.
Połączenie giętkie
W pojeździe holowanym muszą być sprawne dwa układy hamulców.
Dodatkowo zabronione jest holowanie na połączeniu giętkim, jeżeli działanie układu hamulcowego w holowanym pojeździe zależy od pracy silnika, a silnik jest unieruchomiony.
To bardzo ważne, ponieważ po zgaśnięciu silnika wspomaganie hamulców może działać inaczej lub przestać działać.
8. Odległość między pojazdami
Art. 31 ust. 1 pkt 7 określa dokładne odległości.
Połączenie sztywne
Odległość pomiędzy pojazdami: nie więcej niż 3 m.
Połączenie giętkie
Odległość: od 4 m do 6 m.
Połączenie powinno być oznakowane:
- na przemian pasami białymi i czerwonymi albo
- chorągiewką barwy żółtej lub czerwonej.
SZTYWNE → ≤ 3 m
GIĘTKIE → 4–6 m
9. Kiedy holowanie jest zabronione?
Art. 31 ust. 2 zabrania holowania:
1. Pojazdu z niesprawnym układem kierowniczym lub hamulcami
Wyjątek istnieje wtedy, gdy sposób holowania wyklucza potrzebę ich użycia.
2. Na połączeniu giętkim pojazdu, którego hamulce zależą od pracy silnika, jeżeli silnik jest unieruchomiony
W takiej sytuacji sama linka nie wystarcza.
3. Więcej niż jednego pojazdu
Wyjątkiem jest pojazd członowy.
4. Pojazdem z przyczepą lub naczepą
Pojazd holujący nie może jednocześnie ciągnąć przyczepy lub naczepy.
5. Na autostradzie
Holowanie na autostradzie jest zabronione, z wyjątkiem holowania przez pojazdy przeznaczone do holowania do:
- najbliższego wyjazdu albo
- miejsca obsługi podróżnych.
10. Autostrada i droga ekspresowa — nie myl zasad
To jedna z ważniejszych pułapek.
Art. 31 ust. 2 pkt 5 wprowadza szczególny zakaz holowania na autostradzie.
Przepis ten nie wymienia drogi ekspresowej.
Nie należy więc uczyć się nieprecyzyjnej zasady:
„na autostradzie i ekspresówce zawsze nie wolno holować”.
Na drodze ekspresowej nie działa ten konkretny ustawowy zakaz z art. 31 ust. 2 pkt 5, ale nadal muszą być spełnione wszystkie pozostałe warunki holowania i ogólne zasady bezpieczeństwa.
W praktyce, ze względu na prędkości ruchu, konstrukcję nowoczesnych pojazdów i ryzyko związane z holowaniem na lince, profesjonalna pomoc drogowa może być znacznie bezpieczniejszym rozwiązaniem.
Zapamiętaj:
- autostrada — zwykłe holowanie zabronione; wyjątek dla pojazdu przeznaczonego do holowania do najbliższego wyjazdu lub MOP,
- droga ekspresowa — art. 31 ust. 2 pkt 5 nie wprowadza analogicznego zakazu, ale obowiązują pozostałe wymagania i bezpieczeństwo.
11. Masa przy holowaniu bez kierowania lub użycia hamulców
Jeżeli pojazd jest holowany w sposób wykluczający potrzebę:
- kierowania nim lub
- używania jego hamulców,
art. 31 ust. 3 stanowi, że rzeczywista masa całkowita pojazdu holowanego nie może przekraczać rzeczywistej masy całkowitej pojazdu holującego.
To szczególna zasada dotycząca określonego sposobu holowania, a nie ogólne stwierdzenie, że każdy samochód holowany na lince musi być zawsze lżejszy od holującego.
12. Technika holowania na połączeniu giętkim
Jeżeli przepisy i instrukcja pojazdu pozwalają na holowanie na lince, obaj kierujący powinni wcześniej ustalić sposób komunikacji i trasę.
Dobra praktyka:
Kierujący pojazdem holującym
- rusza bardzo płynnie,
- unika gwałtownego przyspieszania,
- odpowiednio wcześnie zwalnia,
- prowadzi przewidywalnie,
- zostawia większy zapas miejsca.
Kierujący pojazdem holowanym
- utrzymuje linkę możliwie napiętą poprzez płynne reagowanie,
- hamuje wcześniej i delikatnie,
- uważa na możliwie słabsze wspomaganie kierownicy i hamulców,
- obserwuje pojazd holujący i drogę,
- sygnalizuje manewry zgodnie z przepisami.
Nie są to dodatkowe przepisy art. 31, lecz zasady techniki ograniczające ryzyko szarpnięcia, zerwania połączenia albo najechania na pojazd holujący.
13. Automatyczna skrzynia, hybryda i samochód elektryczny
Nie istnieje jedna bezpieczna metoda holowania dla wszystkich współczesnych samochodów.
W niektórych pojazdach obracanie kół podczas holowania może:
- uszkodzić skrzynię biegów,
- uszkodzić elementy napędu 4×4,
- nieprawidłowo napędzać elementy układu elektrycznego,
- być zabronione przez producenta powyżej określonej prędkości albo odległości.
W samochodzie elektrycznym dodatkowym problemem może być brak możliwości przełączenia napędu w pozycję neutralną po zaniku zasilania.
Dlatego:
sprawdź instrukcję konkretnego samochodu.
Jeżeli producent wymaga transportu na platformie, należy zastosować taką metodę.
To jest wymaganie wynikające z konstrukcji pojazdu i zasad bezpiecznej eksploatacji, a nie uniwersalny przepis PoRD o wszystkich automatach lub EV.
14. Kiedy lepiej wezwać lawetę lub profesjonalną pomoc drogową?
Profesjonalny transport jest właściwym wyborem szczególnie wtedy, gdy:
- układ kierowniczy jest uszkodzony,
- hamulce są niesprawne,
- koło lub zawieszenie jest poważnie uszkodzone,
- samochód nie może być ustawiony w pozycji umożliwiającej bezpieczne holowanie,
- instrukcja producenta zabrania holowania na kołach,
- awaria wystąpiła w miejscu, gdzie przygotowanie linki byłoby niebezpieczne,
- kierujący nie mają doświadczenia pozwalającego wykonać czynność bezpiecznie,
- pojazd znajduje się na autostradzie i zastosowanie ma ustawowy zakaz zwykłego holowania.
Wezwanie pomocy drogowej nie jest oznaką „braku umiejętności”. Często jest prawidłową decyzją wynikającą z konstrukcji samochodu albo warunków drogi.
15. Holowanie zaczyna się od właściwego przygotowania
Przed ruszeniem:
- ustal, czy holowanie jest prawnie dozwolone,
- sprawdź instrukcję pojazdu,
- oceń układ kierowniczy i hamulce,
- zamocuj połączenie do właściwych punktów,
- oznacz pojazd holowany,
- włącz wymagane światła,
- ustal trasę i sposób komunikacji,
- sprawdź, czy osoba w holowanym pojeździe ma wymagane uprawnienie,
- rozpocznij jazdę płynnie.
Jeżeli któryś z tych warunków budzi poważne wątpliwości, nie rozpoczynaj improwizowanego holowania.
16. Najczęstsze pułapki
1. 30/60 km/h to maksymalne prędkości podczas holowania.
2. Pojazd holujący ma używać świateł mijania również przy dobrej widoczności.
3. W typowym pojeździe holowanym musi znajdować się kierujący posiadający odpowiednie uprawnienie.
4. Holowany samochód oznaczamy z tyłu po lewej ostrzegawczym trójkątem odblaskowym; żółty sygnał błyskowy może być jego ustawowym zamiennikiem.
5. W niedostatecznej widoczności holowany pojazd ma dodatkowo używać świateł pozycyjnych.
6. Nie uczymy, że światła awaryjne są ustawowym podstawowym oznaczeniem holowanego samochodu.
7. Połączenie sztywne: do 3 m. Połączenie giętkie: 4–6 m.
8. Na połączeniu sztywnym wymagany jest co najmniej jeden sprawny układ hamulców, na giętkim — dwa.
9. Na autostradzie zwykłe holowanie jest zakazane; wyjątek dotyczy pojazdu przeznaczonego do holowania do najbliższego wyjazdu lub MOP.
10. Art. 31 nie wprowadza identycznego zakazu holowania na drodze ekspresowej.
11. Nie wolno holować więcej niż jednego pojazdu, z wyjątkiem pojazdu członowego.
12. Pojazd holujący nie może mieć przyczepy lub naczepy.
13. Sama możliwość zaczepienia linki nie oznacza, że producent dopuszcza holowanie danego auta z kołami na jezdni.
14. Automatyczna skrzynia, napęd 4×4, hybryda i EV wymagają sprawdzenia instrukcji konkretnego pojazdu.
Zapamiętaj
Holowanie jest manewrem regulowanym szczegółowo przez art. 31 PoRD.
Najważniejsze liczby:
- 30 km/h — obszar zabudowany,
- 60 km/h — poza obszarem zabudowanym,
- do 3 m — połączenie sztywne,
- 4–6 m — połączenie giętkie.
Najważniejsza pułapka:
szczególny zakaz zwykłego holowania dotyczy autostrady, nie jest w art. 31 zapisany łącznie dla autostrady i drogi ekspresowej.
Jeżeli stan pojazdu lub jego konstrukcja budzi wątpliwość — bezpieczniejsza jest profesjonalna pomoc drogowa.
Źródła
- Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 4 marca 2016 r. w sprawie szkolenia osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, instruktorów i wykładowców — załącznik nr 1, część I,
officialTopic 3.1. - Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. — Prawo o ruchu drogowym, ujednolicony tekst ELI aktualny w czasie weryfikacji:
- art. 31 ust. 1 pkt 1 — prędkość 30 km/h w obszarze zabudowanym i 60 km/h poza nim,
- art. 31 ust. 1 pkt 2 — światła mijania pojazdu holującego,
- art. 31 ust. 1 pkt 3 — kierujący z uprawnieniem w pojeździe holowanym,
- art. 31 ust. 1 pkt 4 — sposób połączenia pojazdów,
- art. 31 ust. 1 pkt 5 — oznaczenie holowanego pojazdu i światła pozycyjne przy niedostatecznej widoczności,
- art. 31 ust. 1 pkt 6 — wymagania dotyczące sprawności hamulców,
- art. 31 ust. 1 pkt 7 — odległości 3 m oraz 4–6 m i oznaczenie połączenia,
- art. 31 ust. 2 — zakazy holowania,
- art. 31 ust. 3 — zależność rzeczywistych mas przy holowaniu wykluczającym potrzebę kierowania lub użycia hamulców,
- art. 45 ust. 1 pkt 2 — zakaz holowania pojazdu kierowanego przez osobę znajdującą się w stanie nietrzeźwości, po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie.
- Tekst ujednolicony PoRD w ELI użyty do roboczej weryfikacji jest datowany 20 sierpnia 2026 r. i uwzględnia zmiany wskazane przez Kancelarię Sejmu do Dz.U. 2026 poz. 1073. Art. 31 w przytoczonym zakresie obowiązuje na 22 sierpnia 2026 r.
- Warstwa dotycząca automatów, napędu 4×4, hybryd i EV jest opisana jako technika eksploatacji zależna od konstrukcji pojazdu. Nie przypisujemy wszystkim takim pojazdom jednego zakazu prawnego; decydują instrukcje producenta i sposób transportu.
- Przy kolejnej aktualizacji prawnej należy ponownie potwierdzić art. 31 i wszystkie późniejsze nowelizacje przed publikacją.