Bezpieczny przewóz pasażerów

Kierowca nie przewozi wyłącznie samochodu z punktu A do punktu B. Jeżeli w pojeździe znajdują się pasażerowie, sposób ich przewozu staje się jednym z elementów bezpieczeństwa jazdy.

Przepisy określają między innymi:

• jakim pojazdem wolno przewozić osoby,
• ile osób może znajdować się w pojeździe,
• obowiązki dotyczące pasów bezpieczeństwa,
• szczególne zasady przewozu dzieci,
• zakaz niebezpiecznego otwierania drzwi i wysiadania.

Pasażerów można przewozić tylko pojazdem do tego przeznaczonym lub przystosowanym

Art. 63 PoRD stanowi, że przewóz osób może odbywać się tylko pojazdem do tego przeznaczonym lub przystosowanym.

W typowym samochodzie osobowym oznacza to korzystanie z miejsc przeznaczonych konstrukcyjnie do przewozu ludzi.

Nie wolno traktować:

• bagażnika,
• przestrzeni ładunkowej nieprzystosowanej do przewozu osób,
• przypadkowego miejsca pomiędzy siedzeniami

jak dodatkowego miejsca dla pasażera.

Liczba osób nie może przekraczać liczby miejsc

Co do zasady liczba przewożonych osób nie może przekraczać liczby miejsc określonych dla pojazdu w dokumentacji rejestracyjnej.

Jeżeli samochód ma pięć miejsc łącznie z kierowcą, nie staje się samochodem sześcioosobowym tylko dlatego, że jedna z osób „zmieści się z tyłu”.

Zapamiętaj: liczba miejsc dotyczy wszystkich osób w pojeździe, łącznie z kierującym.

Pasy — obowiązek pasażera i odpowiedzialność kierującego

W samochodzie wyposażonym w pasy bezpieczeństwa zarówno kierujący, jak i osoba przewożona mają obowiązek korzystać z nich podczas jazdy, z wyjątkami wskazanymi w ustawie.

Jednocześnie kierującemu zabrania się przewożenia pasażera w sposób niezgodny z przepisami dotyczącymi pasów i przewozu osób.

Nieprawidłowe jest więc myślenie:

„To dorosły pasażer, więc mnie jako kierowcy nie interesuje, czy ma zapięty pas”.

Szczegółowe wyjątki od obowiązku korzystania z pasów omówiliśmy w M4.5.

Przewóz dzieci

Dzieci podlegają szczególnym zasadom dotyczącym fotelików bezpieczeństwa lub innych urządzeń przytrzymujących.

W tej lekcji nie powtarzamy pełnego katalogu reguł i wyjątków z M4.6. Najważniejsza zasada odpowiedzialności kierującego jest następująca:

kierowca przed ruszeniem musi upewnić się, że dziecko jest przewożone w sposób zgodny z przepisami właściwymi dla jego wzrostu, pojazdu i zastosowanego urządzenia.

Nie wolno również przewozić dziecka siedzącego tyłem do kierunku jazdy na przednim siedzeniu, jeżeli przed nim znajduje się aktywna poduszka powietrzna pasażera.

Pasażer nie może zastępować prawidłowego miejsca siedzącego

Nie wolno przewozić osoby:

• na kolanach innego pasażera zamiast na przeznaczonym miejscu,
• w sposób uniemożliwiający prawidłowe użycie wymaganych zabezpieczeń,
• w części pojazdu nieprzeznaczonej do przewozu osób.

Trzymanie dziecka na rękach nie zastępuje fotelika ani innego wymaganego urządzenia przytrzymującego.

Otwieranie drzwi i wysiadanie

Przepisy zabraniają:

• otwierania drzwi pojazdu,
• pozostawiania ich otwartych,
• wysiadania

bez upewnienia się, że nie spowoduje to zagrożenia bezpieczeństwa ruchu ani jego utrudnienia.

Ma to szczególne znaczenie przy wysiadaniu od strony jezdni.

Przed otwarciem drzwi trzeba zwrócić uwagę między innymi na:

• rowerzystów,
• motocyklistów,
• hulajnogi elektryczne,
• przejeżdżające samochody,
• pieszych znajdujących się obok pojazdu.

Kierowca powinien ograniczać rozpraszanie przez pasażerów

Przepisy nie zawierają jednego przepisu pod nazwą „pasażer nie może rozpraszać kierowcy”.

Z punktu widzenia bezpieczeństwa kierowca powinien jednak reagować, jeżeli zachowanie pasażerów:

• zasłania mu widoczność,
• utrudnia dostęp do kierownicy lub dźwigni sterujących,
• powoduje niebezpieczne odwracanie uwagi,
• prowadzi do przemieszczania się osób po pojeździe podczas jazdy.

Jest to zasada bezpiecznej organizacji podróży, a nie odrębny ustawowy katalog zachowań pasażera.

Zwierzę w samochodzie

Przewóz zwierzęcia również trzeba zorganizować tak, aby nie tworzyło zagrożenia.

Prawo nie ustanawia jednej uniwersalnej metody mocowania każdego psa lub kota w każdym samochodzie. Z ogólnych zasad bezpieczeństwa wynika jednak, że zwierzę nie powinno:

• utrudniać kierowania,
• ograniczać widoczności,
• przemieszczać się w sposób mogący zagrozić kierującemu lub pasażerom.

W praktyce stosuje się rozwiązania odpowiednie do zwierzęcia i pojazdu, np. właściwy transporter, przegrodę lub system mocowania przeznaczony do tego celu.

Nie przedstawiamy konkretnego produktu jako ustawowo obowiązkowego, jeżeli przepis takiego obowiązku nie ustanawia.

Najczęstsze pułapki

1. „Pięć miejsc oznacza pięciu pasażerów plus kierowca.” — NIE. Liczba miejsc obejmuje również kierującego.

2. „Dorosły pasażer sam odpowiada za pas, więc kierowcy to nie dotyczy.” — NIE. Obowiązki w tym zakresie dotyczą również kierującego.

3. „Jeżeli dziecko jest trzymane przez dorosłego, fotelik nie jest potrzebny.” — NIE.

4. „Można wysiąść natychmiast po zatrzymaniu samochodu.” — tylko po upewnieniu się, że nie stworzy to zagrożenia ani utrudnienia.

5. „Prawo nakazuje dokładnie jeden konkretny typ zabezpieczenia każdego zwierzęcia.” — NIE. Kluczowe jest bezpieczne przewożenie i nieutrudnianie kierowania.

Zapamiętaj

PASAŻER MUSI MIEĆ MIEJSCE PRZEZNACZONE DO PRZEWOZU OSÓB, A SPOSÓB JEGO PRZEWOZU MUSI BYĆ ZGODNY Z PRZEPISAMI I BEZPIECZNY.

Źródła

• Prawo o ruchu drogowym:
  • art. 39 — pasy bezpieczeństwa i urządzenia przytrzymujące dla dzieci,
  • art. 45 ust. 1 pkt 3 — otwieranie drzwi i wysiadanie,
  • art. 45 ust. 2 pkt 3–6 — zakazy dotyczące nieprawidłowego przewozu pasażerów i dzieci,
  • art. 63 ust. 1 — pojazd przeznaczony/przystosowany do przewozu osób i liczba miejsc.
• Załącznik nr 1 do rozporządzenia szkoleniowego — officialTopic 4.1.
• Szczegółowe pasy i foteliki: Moduł 4.