Ładunek — masa, rozmieszczenie i mocowanie
Spis treści
Nawet zwykły samochód osobowy może przewozić ładunek o znacznej masie:
- walizki,
- zakupy,
- sprzęt sportowy,
- narzędzia,
- meble,
- materiały budowlane,
- przedmioty przewożone na dachu lub na zewnętrznym bagażniku.
Sposób przewozu wpływa nie tylko na porządek w samochodzie, ale bezpośrednio na bezpieczeństwo.
Nie wolno przekraczać dopuszczalnej masy całkowitej ani ładowności
Art. 61 PoRD stanowi, że ładunek nie może powodować przekroczenia:
- dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, ani
- dopuszczalnej ładowności pojazdu.
Do obciążenia pojazdu zaliczają się nie tylko przedmioty znajdujące się w bagażniku. Znaczenie mają również:
- kierujący,
- pasażerowie,
- bagaż,
- wyposażenie i inne przewożone rzeczy
— zgodnie z parametrami określonymi dla danego pojazdu.
Nie można więc zakładać, że skoro bagaż fizycznie mieści się w samochodzie, to jego przewóz jest automatycznie dopuszczalny.
Ładunek nie może naruszać stateczności pojazdu
Przepisy wymagają takiego umieszczenia ładunku, aby nie naruszał stateczności pojazdu.
Ciężkie przedmioty umieszczone wysoko albo po jednej stronie mogą zmieniać:
- położenie środka ciężkości,
- zachowanie w zakręcie,
- reakcję podczas gwałtownej zmiany pasa,
- obciążenie poszczególnych osi i kół.
Dobra praktyka: ciężkie przedmioty umieszczaj możliwie nisko i stabilnie, a rozmieszczenie planuj tak, aby nie tworzyć niepotrzebnego asymetrycznego obciążenia.
Nie jest to przepis nakazujący jeden konkretny układ każdej walizki. Jest to praktyczne zastosowanie wymogu zachowania stateczności pojazdu.
Ładunek nie może utrudniać kierowania
Nie wolno układać przedmiotów w sposób, który utrudnia:
- obracanie kierownicą,
- używanie pedałów,
- zmianę biegów,
- korzystanie z hamulca postojowego,
- dostęp do innych urządzeń potrzebnych do prowadzenia.
Przedmiot leżący przy pedałach może przesunąć się podczas hamowania i uniemożliwić ich prawidłowe użycie.
Dlatego luźna butelka, puszka lub inny przedmiot w przestrzeni przy nogach kierującego może być realnym zagrożeniem.
Ładunek nie może ograniczać widoczności
Prawo zabrania takiego rozmieszczenia ładunku, które:
- ogranicza kierowcy widoczność drogi,
- zasłania światła,
- zasłania urządzenia sygnalizacyjne,
- zasłania tablice rejestracyjne albo inne wymagane oznaczenia.
Duży przedmiot w bagażniku lub na tylnej kanapie może więc być problemem nawet wtedy, gdy jest lekki, jeżeli ogranicza wymagane pole widzenia lub przeszkadza w bezpiecznym prowadzeniu.
Ładunek musi być zabezpieczony przed zmianą położenia
Art. 61 wymaga, aby ładunek był zabezpieczony przed:
- zmianą położenia,
- wywoływaniem nadmiernego hałasu.
Również urządzenia służące do mocowania ładunku muszą być zabezpieczone przed:
- rozluźnieniem,
- swobodnym zwisaniem,
- spadnięciem podczas jazdy.
Nie wystarczy więc, że przedmiot „raczej się nie przesunie”.
Trzeba uwzględnić siły działające podczas:
- hamowania,
- gwałtownego skrętu,
- omijania przeszkody,
- zderzenia.
Luźny przedmiot staje się zagrożeniem
Podczas gwałtownego hamowania nieprzymocowany przedmiot zachowuje swój ruch względem samochodu.
Może:
- uderzyć pasażera,
- wpaść w przestrzeń kierowcy,
- uszkodzić szybę,
- zmienić położenie w sposób destabilizujący pojazd.
Dotyczy to także przedmiotów pozornie lekkich.
Jak praktycznie układać bagaż?
Dobrą praktyką jest:
- ciężkie przedmioty umieszczać nisko,
- stabilizować je tak, aby nie mogły przesuwać się na boki i do przodu,
- wykorzystywać przewidziane przez producenta punkty mocowania,
- nie umieszczać ciężkich przedmiotów luzem na półce nad bagażnikiem,
- nie zostawiać przedmiotów w przestrzeni przy pedałach,
- przy składanych oparciach uwzględniać możliwość przesunięcia ładunku do kabiny.
To praktyczne sposoby realizowania prawnego obowiązku prawidłowego rozmieszczenia i zabezpieczenia ładunku.
Bagaż na dachu
Bagażnik dachowy lub box zwiększa możliwości przewozowe, ale nie znosi ograniczeń pojazdu.
Trzeba uwzględnić:
- dopuszczalne obciążenie dachu określone przez producenta,
- dopuszczalne obciążenie samego bagażnika lub boxu,
- dopuszczalną masę całkowitą pojazdu,
- prawidłowe zamocowanie,
- zwiększoną wysokość samochodu,
- zmianę zachowania pojazdu i podatności na boczny wiatr.
Limity producenta są parametrami konkretnego pojazdu i wyposażenia, a nie jedną wspólną wartością ustawową dla wszystkich samochodów.
Bagażnik rowerowy i elementy zewnętrzne
Rower, box lub inny element przewożony na zewnątrz nie może prowadzić do niedozwolonego zasłonięcia:
- świateł,
- urządzeń sygnalizacyjnych,
- tablicy rejestracyjnej.
Jeżeli zastosowana konstrukcja wymaga dodatkowego oświetlenia lub dodatkowej tablicy rejestracyjnej, pojazd musi być przygotowany zgodnie z właściwymi przepisami technicznymi.
Szczegóły formalne dotyczące tablic i wyposażenia pozostawiamy do Modułu 12.
Najczęstsze pułapki
1. „Jeżeli bagaż mieści się w środku, nie może być przeciążenia.” — NIE.
2. „Mały przedmiot nie musi być zabezpieczony.” — jego masa nie jest jedynym kryterium zagrożenia.
3. „Ładunek może zasłaniać tył pojazdu, jeśli mam kamerę cofania.” — kamera nie uchyla wymagań dotyczących widoczności i oznakowania.
4. „Pasy mocujące mogą luźno zwisać, jeśli sam ładunek jest stabilny.” — urządzenia mocujące również muszą być zabezpieczone.
5. „Box dachowy ma jeden ustawowy limit dla każdego samochodu.” — NIE. Trzeba sprawdzić parametry konkretnego auta i wyposażenia.
Zapamiętaj
ŁADUNEK MA BYĆ DOPUSZCZALNY, STABILNY, NIE MOŻE UTRUDNIAĆ KIEROWANIA ANI WIDOCZNOŚCI I MUSI BYĆ ZABEZPIECZONY PRZED PRZEMIESZCZENIEM.
Źródła
- Prawo o ruchu drogowym:
- art. 19 ust. 1 — przy dostosowaniu prędkości uwzględnia się m.in. stan i ładunek pojazdu,
- art. 60 ust. 1 — bezpieczeństwo używania pojazdu i widoczność wymaganych oznaczeń,
- art. 61 ust. 1–5 — masa, naciski osi, stateczność, kierowanie, widoczność i mocowanie ładunku,
- art. 66 ust. 1 — wymagania bezpieczeństwa pojazdu.
officialTopic 4.1— czynniki bezpieczeństwa odnoszące się do pojazdu i ładunku.